Σήμερα Τετάρτη 16/9/2026 πρόκειται να πραγματοποιηθεί η δεύτερη φάση της Συνταγματικής Αναθεώρησης, με τη διεξαγωγή δεύτερης ψηφοφορίας στη Βουλή.
Με την δεύτερη ψηφοφορία ουσιαστικά καθορίζεται η πλειοψηφία η οποία θα κρίνει ποιές διατάξεις θα τεθούν προς αναθεώρηση, ούτως ώστε να μεταφερθούν στην επόμενη την αναθεωρητική Βουλή.
Με τις ψήφους που θα διασφαλίσει σήμερα η πρόταση της Νέας Δημοκρατίας θα οριστεί η πλειοψηφία που θα χρειαστεί στην επόμενη την αναθεωρητική Βουλή προκειμένου να αλλάξει το περιεχόμενο κάθε διάταξης που προτείνεται προς αναθεώρηση.
Σε περίπτωση που η πρόταση για αναθεώρηση του Συντάγματος λάβει την πλειοψηφία όλων των βουλευτών (151 ψήφοι), όχι όμως και την πλειοψηφία των τριών πέμπτων (180 ψήφοι), η επόμενη αναθεωρητική βουλή θα αποφασίσει για τις διατάξεις που τέθηκαν προς αναθεώρηση, με την πλειοψηφία των τριών πέμπτων του συνολικού αριθμού των μελών της (180 ψήφοι).
Στην πρώτη φάση της ψηφοφορίας που πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Ιούλιο καμία απο τις διατάξεις που πρότεινε η Νέα Δημοκρατία για αναθεώρηση δεν συγκέντρωσε 180 ψήφους. Ωστόσο το αναθεωρητικό εγχείρημα παρέμεινε ενεργό διότι όλες οι διατάξεις εξασφάλισαν την πλειοψηφία των βουλευτών η οποία κυμάνθηκε μεταξύ 158 και 161 ψήφων.
Απο την πλευρά της αντιπολίτευσης δεν υπάρχει περίπτωση να παραχωρηθεί «λευκή επιταγή» στην επόμενη κυβερνητική πλειοψηφία για την αναθεώρηση του Συντάγματος. Την στάση αυτή επέκρινε η Νέα Δημοκρατία και ο Κυριάκος Μητσοτάκης κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στο θέμα κατα τη διάρκεια της συνέντευξης που παραχώρησε στη ΔΕΘ.
Τι αλλαγές προβλέπονται με την Συνταγματική Αναθεώρηση
Παιδεία & Ανώτατη Εκπαίδευση (Άρθρο 16)
Το άρθρο 16 αποτελεί το κομβικό σημείο για την ανώτατη εκπαίδευση. Σήμερα προβλέπεται οτι η παροχή ανώτατου επιπέδου εκπαίδευσης αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα των από ιδρύματα που αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση, υπό την εποπτεία του Κράτους.
Γι’ αυτό η συζήτηση για μη κρατικά πανεπιστήμια συνδέεται άμεσα με τη συνταγματική αναθεώρηση. Αν δεν αλλάξει το συνταγματικό πλαίσιο, οποιαδήποτε νέα ρύθμιση για μη κρατικά πανεπιστημιακά ιδρύματα πρέπει να κινείται μέσα στα όρια του ισχύοντος άρθρου 16.
Ποινική ευθύνη υπουργών (άρθρο 86)
Επιδιώκεται η ριζική αλλαγή του τρόπου ελέγχου των μελών της κυβέρνησης. Οι προτάσεις εστιάζουν στην κατάργηση της αρμοδιότητας της Βουλής για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης και τη μεταβίβαση της διαδικασίας αυτής σε σώμα με διευρυμένη συμμετοχή της δικαστικής εξουσίας, με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας.
Δικαιοσύνη και Κράτος Δικαίου
Προτείνεται η αλλαγή του τρόπου επιλογής της ηγεσίας των δικαστηρίων (π.χ. από ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή), προκειμένου να περιοριστεί ή να εξαλειφθεί η κυβερνητική παρέμβαση. Εξετάζεται επίσης η δυνατότητα του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου να κρίνει τη συνταγματικότητα ενός νομοσχεδίου μετά την ψήφιση αλλά πριν τη δημοσίευσή του, εφόσον το ζητήσει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο Πρωθυπουργός ή η πλειοψηφία των βουλευτών.
Δημόσια Διοίκηση & Μονιμότητα
Στο τραπέζι βρίσκεται η σύνδεση της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων με την αξιολόγηση της απόδοσής τους. Προτείνεται επίσης η σύνδεση των αμοιβών και των μπόνους με τα προσόντα και την αποτελεσματικότητα.
Εισαγωγή νέων, ενισχυμένων συνταγματικών προβλέψεων για την προστασία του περιβάλλοντος και την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.
Τεχνητή Νοημοσύνη: Θεσμοθέτηση ψηφιακών δικαιωμάτων και συνταγματικών εγγυήσεων γύρω από τον ψηφιακό μετασχηματισμό και τις νέες τεχνολογίες.
Κοινωνικά Αγαθά: Προτάσεις για τη ρητή συνταγματική προστασία του δικαιώματος στη στέγη και της δημοσιονομικής σταθερότητας.
Η στάση της Αντιπολίτευσης
Η στρατηγική του «Παρών»: Το ΠΑΣΟΚ επέλεξε να δηλώσει «παρών» σε αρκετές από τις προτεινόμενες διατάξεις. Με τον τρόπο αυτό, στερεί από τη Νέα Δημοκρατία τη δυνατότητα να εγκρίνει άρθρα με 180 ψήφους από τώρα, κάτι που θα της επέτρεπε στην επόμενη Βουλή να τα τροποποιήσει με την απλή πλειοψηφία των 151 βουλευτών.
Άρθρο 16 (Πανεπιστήμια): Αν και τάσσεται υπέρ της ίδρυσης μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων με αυστηρά σκανδιναβικά πρότυπα, αρνείται να ψηφίσει την κυβερνητική πρόταση, κατηγορώντας την για προσπάθεια εμπορευματοποίησης της παιδείας.
Άρθρο 110: Το ΠΑΣΟΚ πρότεινε την αναθεώρηση του ίδιου του άρθρου που ορίζει τη διαδικασία της Αναθεώρησης, ώστε να διευκολυνθούν μελλοντικές συναινέσεις, πρόταση όμως που απορρίφθηκε.