Ένα νέο εργαλείο προσανατολισμού για ανθρώπους με οπτική αναπηρία βρίσκεται πλέον στον σταθμό Μετρό «Σύνταγμα», έναν από τους κεντρικότερους συγκοινωνιακούς κόμβους της Αθήνας.
Ο Πρότυπος Απτικός Χάρτης παρουσιάστηκε στις 16 Σεπτεμβρίου από τον δήμαρχο Αθηναίων Χάρη Δούκα, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Εβδομάδας Κινητικότητας 2026, και έχει σχεδιαστεί ώστε οι πληροφορίες για τις διαδρομές και τις εγκαταστάσεις του σταθμού να μπορούν να γίνουν αντιληπτές μέσω της αφής.
Δήμος, ΕΜΠ, ΣΤΑΣΥ και άτομα με οπτική αναπηρία στον ίδιο σχεδιασμό
Ο χάρτης αποτελεί αποτέλεσμα συνεργασίας του Δήμου Αθηναίων, του Εργαστηρίου Χαρτογραφίας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, της ΣΤΑΣΥ Α.Ε. και εκπροσώπων φορέων ατόμων με αναπηρία όρασης.
Η συμμετοχή των ίδιων των χρηστών έχει ιδιαίτερη σημασία σε τέτοιου τύπου υποδομές, καθώς ο σχεδιασμός δεν αφορά απλώς την αποτύπωση ενός χώρου, αλλά τον τρόπο με τον οποίο κάποιος μπορεί να κατανοήσει τη θέση του, τις διαθέσιμες διαδρομές και τα βασικά σημεία ενός πολύπλοκου σταθμού χωρίς να βασίζεται στην οπτική πληροφορία.
Η τοποθέτηση στο Σύνταγμα έχει επίσης πρακτική βαρύτητα, καθώς από τον σταθμό ξεκινούν ήδη προσβάσιμες διαδρομές που έχει χαρτογραφήσει ο Δήμος για επισκέπτες με οπτική αναπηρία. Μία από αυτές ακολουθεί την πορεία Σύνταγμα – Ερμού – Καπνικαρέα – Μοναστηράκι – Θησείο – Γκάζι – Τεχνόπολη – Κεραμεικός.
Δεν είναι η πρώτη παρέμβαση προσβασιμότητας στην πόλη
Ήδη από το 2021, ο Δήμος Αθηναίων είχε χαρτογραφήσει οκτώ εξειδικευμένες διαδρομές πολιτιστικού και τουριστικού ενδιαφέροντος, τέσσερις για άτομα με κινητική αναπηρία και τέσσερις για ανθρώπους με οπτική αναπηρία.
Οι διαδρομές είχαν ελεγχθεί στο πεδίο από ομάδες στις οποίες συμμετείχαν άνθρωποι με αναπηρία και εξειδικευμένοι επαγγελματίες, ενώ καταγράφηκαν πιθανά εμπόδια και εναλλακτικοί τρόποι κίνησης. Παρέχεται επίσης ηχητική πληροφόρηση και αναλυτική περιγραφή των διαδρομών.
Ο νέος απτικός χάρτης μεταφέρει αυτή τη λογική από το ψηφιακό περιβάλλον μέσα στην ίδια τη συγκοινωνιακή υποδομή, δίνοντας στον χρήστη φυσικό σημείο αναφοράς πριν ξεκινήσει τη μετακίνησή του.
Τέσσερις δωρεάν προσβάσιμες ξεναγήσεις
Η παρουσίαση του χάρτη συνδέεται με τις δράσεις του Δήμου για την Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας. Στο πλαίσιο αυτό έχουν προγραμματιστεί τέσσερις δωρεάν προσβάσιμες δράσεις με τίτλο «Ξεναγήσεις στην Αθήνα για Όλους», με στόχο τη δυνατότητα συμμετοχής ανθρώπων με διαφορετικές ανάγκες προσβασιμότητας.
Παράλληλα, στο υπό διαμόρφωση Σχέδιο Αστικής Προσβασιμότητας του Δήμου Αθηναίων περιλαμβάνονται ευρύτερες προτάσεις για την αυτόνομη μετακίνηση, όπως παρεμβάσεις σε πεζοδρόμια και στάσεις, απομάκρυνση εμποδίων και εγκατάσταση συστημάτων ηχητικής αναγγελίας σε στάσεις λεωφορείων για επιβάτες με οπτική αναπηρία ή χαμηλή όραση.
Ο απτικός χάρτης του Συντάγματος αποτελεί έτσι μία συγκεκριμένη παρέμβαση μέσα σε ένα ευρύτερο ζήτημα: τη δυνατότητα ενός ανθρώπου με αναπηρία να μετακινείται στην πόλη με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη αυτονομία, χωρίς να εξαρτάται διαρκώς από τη βοήθεια τρίτων.