Με τη συμμετοχή 130 επιστημόνων, εκπροσώπων πολιτιστικών οργανισμών και ειδικών από όλη την Ευρώπη πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα, από τις 7 έως τις 9 Οκτωβρίου 2026, το 9ο Ευρωπαϊκό Φόρουμ για τους Ιστορικούς Κήπους (IX European Forum on Historic Gardens), με τίτλο «Historic Gardens Grow Europe».
Τη διοργάνωση φιλοξένησε ο Δήμος Αθηναίων, μέσω της εταιρείας του GREEN ATHENS | Εθνικός Κήπος – Μητροπολιτικό Πράσινο, με επίκεντρο τον Εθνικό Κήπο. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε η Γενική Συνέλευση της Ευρωπαϊκής Διαδρομής Ιστορικών Κήπων (European Route of Historic Gardens – ERHG), ενώ η φετινή συνάντηση κατέγραψε τη μεγαλύτερη συμμετοχή στην ιστορία του θεσμού.
Ο Δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, δήλωσε: «Ο Εθνικός Κήπος, αποτελεί πρότυπο πράσινης διαχείρισης για ολόκληρη τη χώρα. Με χαρά υποδεχτήκαμε ανθρώπους από όλη την Ευρώπη με τους οποίους μοιραζόμαστε την ίδια δέσμευση: να προστατεύουμε, να διατηρούμε και να αναδεικνύουμε τους ιστορικούς μας κήπους. Ο Εθνικός Κήπος είναι βαθιά συνδεδεμένος με την ιστορία και την ταυτότητα της Αθήνας και γι’ αυτό τον προστατεύουμε με συνεχή φροντίδα. Από τη φύτευση νέων δέντρων, την αποκατάσταση της λίμνης, την αναδιαμόρφωση της εισόδου στην Αμαλίας, την τοποθέτηση 120 πινακίδων με κωδικούς QR και τα εκπαιδευτικά προγράμματα για τα παιδιά, διατηρούμε ζωντανό τον Εθνικό Κήπο και τον εξελίσσουμε, με στόχο να διαφυλάξουμε τον μοναδικό του χαρακτήρα».
Ο Εθνικός Κήπος ως ζωντανό μνημείο ευρωπαϊκής κληρονομιάς
Το φετινό θέμα του Forum ανέδειξε τη συμβολή των ιστορικών κήπων στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής πολιτιστικής ταυτότητας και στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.
Πέρα από τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης, οι ιστορικοί κήποι αποτελούν ζωντανά οικοσυστήματα που αποτυπώνουν τη σχέση των κοινωνιών με τη φύση, την αισθητική, τον πολιτισμό και τον δημόσιο χώρο. Η προστασία τους αποκτά ιδιαίτερη σημασία σήμερα, καθώς οι πόλεις καλούνται να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και την ανάγκη ενίσχυσης του αστικού πρασίνου.
Εργαστήρια, βραβεία Akanthus και μουσική εκδήλωση
Το πρόγραμμα της διοργάνωσης περιλάμβανε εργαστήρια στο Σεράφειο του Δήμου Αθηναίων, καθώς και την πρώτη απονομή των βραβείων Akanthus, τα οποία αναγνωρίζουν τη συμβολή στην προστασία και ανάδειξη των ιστορικών κήπων.
Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε μουσική εκδήλωση στον Εθνικό Κήπο, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας MERITA, με τη συμμετοχή κουαρτέτου εγχόρδων.
Οι συμμετέχοντες επισκέφθηκαν, επίσης, σημαντικούς ιστορικούς χώρους και πολιτιστικά τοπία της Αθήνας, μεταξύ των οποίων ο λόφος του Φιλοπάππου, η Πνύκα και οι κήποι του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.
Για πρώτη φορά, το Forum διήρκεσε τρεις ημέρες, ενώ η προσθήκη εργαστηρίων και η καθιέρωση των βραβείων Akanthus διεύρυναν τις δυνατότητες ανταλλαγής γνώσεων και ανάπτυξης συνεργασιών μεταξύ των συμμετεχόντων.
Έρευνα για τα περιβαλλοντικά και κοινωνικά οφέλη του Εθνικού Κήπου
Στο πλαίσιο της διοργάνωσης αναδείχθηκε και η συνεργασία με το Τμήμα Βιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, η οποία αφορά τη συλλογή στοιχείων για τα περιβαλλοντικά και κοινωνικά οφέλη του Εθνικού Κήπου.
Η έρευνα αποσκοπεί στην αποτίμηση της συμβολής του στην απορρόφηση διοξειδίου του άνθρακα, καθώς και στη μελέτη της σχέσης μεταξύ του αστικού πρασίνου, της ψυχικής υγείας και της ευεξίας των πολιτών.
Τα αποτελέσματα αναμένεται να παρουσιαστούν σε ειδική εκδήλωση, με στόχο να αναδειχθεί μέσα από επιστημονικά δεδομένα η σημασία του Εθνικού Κήπου για την πόλη και τους κατοίκους της.
Περισσότερο πράσινο για βιώσιμες πόλεις
Για την Αθήνα, ο Εθνικός Κήπος αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας και της φυσιογνωμίας της. Η προστασία και η διατήρησή του, σε συνδυασμό με την ενίσχυση του αστικού πρασίνου και τη δημιουργία νέων πάρκων, συνδέονται με την προσπάθεια για μια πιο βιώσιμη πόλη, με μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή και καλύτερη ποιότητα ζωής για τους κατοίκους.
Το βασικό μήνυμα του Ευρωπαϊκού Φόρουμ είναι ότι οι ιστορικοί κήποι δεν αποτελούν μόνο κατάλοιπα του παρελθόντος, αλλά ζωντανή πολιτιστική κληρονομιά και κοινή ευρωπαϊκή ευθύνη, με σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των πόλεων του μέλλοντος.