Σε επίπεδα αισθητά υψηλότερα από εκείνα που καταγράφονταν πριν από την πανδημία έχει επιστρέψει η τουριστική δραστηριότητα στην Αθήνα, με τις μεγαλύτερες πιέσεις να συγκεντρώνονται στο ιστορικό κέντρο και σε γειτονιές όπου επεκτείνονται σταδιακά οι βραχυχρόνιες μισθώσεις.
Η πρώτη επικαιροποίηση της Μελέτης Φέρουσας Τουριστικής Ικανότητας, την οποία δημοσιοποίησε ο Δήμος Αθηναίων μέσω του Παρατηρητηρίου Βιώσιμου Τουρισμού, εξετάζει την περίοδο 2018–2025. Η αρχική μελέτη ολοκληρώθηκε το 2024, ενώ η νέα επεξεργασία προσθέτει τα δεδομένα των επόμενων ετών και επιτρέπει τη σύγκριση των διαφορετικών περιοχών της πόλης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, το 2025 λειτουργούσαν 19.071 μονάδες τουριστικής διαμονής στον Δήμο Αθηναίων, έναντι 14.288 το 2018. Οι διαθέσιμες τουριστικές κλίνες ξεπέρασαν τις 105.000, παρουσιάζοντας αύξηση 24,3% μέσα στην εξεταζόμενη περίοδο.
Στις 18.769 οι μονάδες βραχυχρόνιας μίσθωσης
Η μεγαλύτερη αριθμητική παρουσία καταγράφεται στη βραχυχρόνια μίσθωση. Οι σχετικές μονάδες έφτασαν τις 18.769 το 2025, αυξημένες κατά 33,5% σε σύγκριση με το 2018 και σχεδόν κατά 60% σε σχέση με το 2021, όταν η τουριστική αγορά εξακολουθούσε να επηρεάζεται από την πανδημία.
Ανάπτυξη καταγράφεται και στα ξενοδοχεία, ο αριθμός των οποίων αυξήθηκε κατά 29,1% μεταξύ 2018 και 2025. Τα δεδομένα δείχνουν, επομένως, ότι η διεύρυνση της τουριστικής προσφοράς δεν αφορά αποκλειστικά τις ψηφιακές πλατφόρμες, αν και αυτές συγκεντρώνουν τη συντριπτική πλειονότητα των μονάδων διαμονής.
Ακόμη ταχύτερη από την αύξηση των καταλυμάτων ήταν η άνοδος της πραγματικής τουριστικής κίνησης. Οι διανυκτερεύσεις ανά κάτοικο αυξήθηκαν κατά 183,7%, από 3,67 το 2018 σε 10,41 το 2025, ενώ ο αριθμός των τουριστών ανά κάτοικο ενισχύθηκε κατά 142,2%.
Οι συγκεκριμένοι δείκτες δεν αποτυπώνουν μόνο πόσα καταλύματα υπάρχουν, αλλά και πόσο συχνά χρησιμοποιούνται. Αυτό εξηγεί γιατί η πίεση σε υπηρεσίες, κατοικία και δημόσιο χώρο μπορεί να αυξάνεται ταχύτερα από τον αριθμό των διαθέσιμων κλινών.
Στην 1η Δημοτική Κοινότητα το 60% των κλινών
Σχεδόν το 60% του συνόλου των τουριστικών κλινών συγκεντρώνεται στην 1η Δημοτική Κοινότητα, η οποία περιλαμβάνει μεγάλο μέρος του ιστορικού και εμπορικού κέντρου.
Στον βασικό πυρήνα τουριστικής εξειδίκευσης εντάσσονται το Εμπορικό Κέντρο, το Μοναστηράκι και η Πλάκα, ο Ψυρρής και η Κουμουνδούρου, το Θησείο, ο Μακρυγιάννης, η περιοχή Αγίου Κωνσταντίνου–Πλατείας Βάθης, η Καλλιρρόης, το Δουργούτι στον Νέο Κόσμο και η περιοχή Πλαστήρα στο Παγκράτι.
Ιδιαίτερα στο Εμπορικό Κέντρο, οι μονάδες βραχυχρόνιας μίσθωσης σχεδόν τριπλασιάστηκαν μέσα στην οκταετία. Παράλληλα, σημαντική ανάπτυξη καταγράφεται στο Κουκάκι και στα Εξάρχεια, γεγονός που δείχνει ότι η τουριστική δραστηριότητα επεκτείνεται πέρα από τις περιοχές που παραδοσιακά συγκέντρωναν το μεγαλύτερο μέρος των επισκεπτών.
Επιβράδυνση των νέων Airbnb στις τρεις κοινότητες
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει η εξέλιξη των βραχυχρόνιων μισθώσεων στην 1η, 2η και 3η Δημοτική Κοινότητα, όπου εφαρμόστηκε αναστολή νέων εγγραφών στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής.
Την περίοδο 2023–2024, η αύξηση των μονάδων στις τρεις περιοχές κυμαινόταν από 18% έως 20%. Μεταξύ 2024 και 2025 περιορίστηκε σε ποσοστά από 1,7% έως 5,4%. Ο Δήμος χαρακτηρίζει την αλλαγή πρώτη ένδειξη ότι το μέτρο επιβράδυνε την περαιτέρω επέκταση της αγοράς.
Η σύγκριση δείχνει σαφή επιβράδυνση, όχι όμως μείωση του συνολικού αριθμού των βραχυχρόνιων μισθώσεων. Το ήδη υφιστάμενο απόθεμα παραμένει ενεργό, με αποτέλεσμα η τουριστική πίεση να σταθεροποιείται σε υψηλά επίπεδα, χωρίς να παρουσιάζει μέχρι στιγμής ουσιαστική υποχώρηση.
Ο περιορισμός στις νέες εγγραφές είχε εφαρμοστεί αρχικά για το 2025 και επεκτάθηκε και στο 2026 στις τρεις Δημοτικές Κοινότητες της Αθήνας. Το μέτρο αφορά την εγγραφή νέων ακινήτων στο σχετικό μητρώο και όχι τη λειτουργία όσων είχαν ήδη αποκτήσει αριθμό μητρώου.
Δούκας: Δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται όλες οι περιοχές με τον ίδιο τρόπο
Ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, υποστήριξε ότι η συγκέντρωση του 60% των κλινών στην 1η Δημοτική Κοινότητα καθιστά αναγκαία τη διαφοροποίηση των πολιτικών ανά περιοχή. Όπως ανέφερε, ο στόχος είναι να διατηρηθεί η οικονομική αξία που παράγει ο τουρισμός, χωρίς να αποδυναμώνεται η λειτουργία των γειτονιών ως τόπων μόνιμης κατοικίας.
Η τουριστική ανάπτυξη συνδέεται με έσοδα, θέσεις εργασίας και επενδύσεις, αλλά η υπερσυγκέντρωση των καταλυμάτων μπορεί να επιβαρύνει τη διαθεσιμότητα κατοικίας, τις τιμές των ενοικίων, την καθαριότητα, τις μετακινήσεις και τις καθημερινές υπηρεσίες. Η αρχική μελέτη του 2024 είχε ήδη δείξει ότι οι μεγαλύτερες πιέσεις σε νερό, ενέργεια και απορρίμματα εντοπίζονταν στις τρεις πρώτες Δημοτικές Κοινότητες.
Μόνιμη παρακολούθηση των επιπτώσεων
Το Παρατηρητήριο Βιώσιμου Τουρισμού λειτουργεί μέσω της Αναπτυξιακής Αθήνας και έχει ως αντικείμενο τη συγκέντρωση και επεξεργασία δεδομένων για τις επιπτώσεις του τουρισμού στις γειτονιές.
Η μελέτη χρησιμοποιεί στοιχεία για ξενοδοχεία και βραχυχρόνιες μισθώσεις, αλλά και δείκτες που σχετίζονται με τις διανυκτερεύσεις, την κατανάλωση νερού και ενέργειας, τα απορρίμματα και την πυκνότητα της τουριστικής δραστηριότητας. Στόχος είναι η τακτική επικαιροποίηση της εικόνας και η αξιολόγηση των μέτρων που εφαρμόζονται.
Το βασικό συμπέρασμα της νέας καταγραφής είναι διπλό: η Αθήνα έχει εδραιωθεί ως ισχυρός τουριστικός προορισμός, αλλά ταυτόχρονα η δραστηριότητα παραμένει έντονα συγκεντρωμένη. Η αναστολή των νέων εγγραφών φαίνεται να επιβραδύνει την επέκταση των βραχυχρόνιων μισθώσεων στις περιοχές εφαρμογής, χωρίς όμως να έχει μειώσει ακόμη το συνολικό βάρος που δέχονται οι γειτονιές.